Jetje Lipschits-Vleeschouwer
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Amsterdam,
-Ondergedoken,Oorlog overleefd-
,
Jetje werd 78 jaar
Familie
Verhaal
Het uitgebreide onderzoek heeft geen concrete onderduiklocatie of namen van helpers opgeleverd. Wel zijn er enkele zaken die belangrijk zijn om uit elkaar te houden.
Wat het onderzoek heeft opgeleverd
- De persoonsvermelding van Stolpersteine Zutphen noemt dat Jetje Lipschits-Vleeschhouwer tijdens de bezetting ondergedoken zat en de oorlog overleefde. De pagina vermeldt geen plaats, periode of onderduikverleners.
- Haar echtgenoot Mozes Lipschits staat eveneens als ondergedoken en overlevende geregistreerd. Dat bewijst niet dat zij samen ondergedoken zaten.
- Ik heb het boek Zutphense onderduikverhalen – Dat doe je gewoon (1940–1945) van Bart Mendelson en Peter Kooij (2014) doorzocht. Het bevat uitgebreide getuigenissen van Joodse onderduikers uit Zutphen en hun helpers, maar Jetje en Mozes Lipschits worden er niet in genoemd. Stolpersteine Zutphen
- De kelder onder Kreijnckstraat 3 komt voor in een verhaal over het bombardement op Zutphen. Buurtbewoners gebruikten deze als schuilkelder. Dat is geen bewijs dat Jetje daar tijdens de vervolging ondergedoken zat. Die twee zaken moeten we gescheiden houden. Mijn Gelderland
- Het bevolkingsregister en de huwelijksakte bevestigen haar aanwezigheid in Zutphen en haar gezinssituatie. De huwelijksakte van dochter Eva uit 1932 vermeldt Mozes en Jetje als ouders, beiden woonachtig in Zutphen. Open Archives
- Genealogische websites bevatten aanvullende gegevens, maar verwijzen naar particuliere stambomen. Die gebruik ik niet als zelfstandig bewijs voor de onderduikgeschiedenis.
Herschreven biografie
Jetje Lipschits-Vleeschhouwer werd op 6 september 1879 in Amsterdam geboren. Zij trouwde op 18 december 1901 met Mozes Lipschits.
Het echtpaar woonde in Zutphen. In het bevolkingsregister van Zutphen over de periode 1890–1922 staan Mozes en Jetje vermeld op folio 207. Op hetzelfde folio worden ook hun kinderen geregistreerd, onder wie Leon, Meijer, Eva en Aaltje.
Uit de transcriptie van de Zutphense huwelijksakte van hun dochter Eva blijkt dat Mozes en Jetje op 27 januari 1932 beiden 52 jaar oud waren en in Zutphen woonden. Mozes wordt in de akte vermeld als koopman; Jetje als zonder beroep. Hun zoon Leon was getuige bij het huwelijk.
Jetje woonde aan de Kreijnckstraat 3 in Zutphen. Tijdens de Duitse bezetting dook zij onder en overleefde zij de oorlog. Ook haar echtgenoot Mozes Lipschits dook onder en overleefde de oorlog. De geraadpleegde bronnen geven geen uitsluitsel over de vraag of zij samen ondergedoken zaten.
Er is geen betrouwbare informatie gevonden over de plaats of plaatsen waar Jetje ondergedoken zat, de periode waarin zij daar verbleef of de mensen die haar onderdak boden. Ook is geen persoonlijk getuigenis of naoorlogse verklaring over haar onderduik aangetroffen.
Jetje Lipschits-Vleeschhouwer overleed op 1 januari 1958.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument, persoonsregistratie Leon Lipschits. Vermeldt Jetje Lipschits-Vleeschhouwer als zijn moeder en geeft haar levensjaren 1879–1958: https://www.joodsmonument.nl/nl/page/119399/leon-lipschits
- Digitaal Joods Monument, persoonsregistratie Meijer Lipschits. Vermeldt Jetje als zijn moeder: https://www.joodsmonument.nl/nl/page/119270/meijer-lipschits
- Open Archieven, Regionaal Archief Zutphen, bevolkingsregister 1890–1922, deel 073, archief 308, inventarisnummer 073, folio 207: https://www.openarchieven.nl/szu%3A19f05cd8-4b2a-11e0-8597-2d36f427e681/nl
- Genealogiedomein, Zutphen – Burgerlijke Stand – Huwelijken – Jaar 1932, transcriptie van de huwelijksakte van Eva Lipschits en Antonius Koesen, 27 januari 1932, akte 008: https://www.genealogiedomein.nl/5957-zutphen-burgerlijke-stand-huwelijken-transcriptie-jaar-1932/file
- Mendelson, Bart en Peter Kooij, Zutphense onderduikverhalen – Dat doe je gewoon (1940–1945), Werkgroep Geschiedenis Joods Zutphen, 2014. Het boek is doorzocht; Jetje en Mozes Lipschits worden niet genoemd.
- Stolpersteine Zutphen, persoonsvermelding Jetje Lipschits-Vleeschhouwer: https://www.stolpersteinezutphen.nl/node/5329
- Stolpersteine Zutphen, persoonsvermelding Mozes Lipschits: https://stolpersteinezutphen.nl/persoon/mozes-lipschits-0
Bronbeperkingen
De exacte geboorte- en overlijdensdatum en de vermelding van de onderduik zijn afkomstig van de persoonsvermelding op Stolpersteine Zutphen. De pagina verwijst als onderliggende bron naar MyHeritage; de primaire akten zijn voor deze gegevens niet zelfstandig geraadpleegd. Een afzonderlijke persoonsregistratie van Jetje op Oorlogsbronnen is niet vastgesteld. De onderduikgeschiedenis blijft vooralsnog ongedocumenteerd.
De belangrijkste openstaande onderzoeksvraag is nu of er in het Regionaal Archief Zutphen, familiearchieven of naoorlogse dossiers nog informatie over de onderduik van Jetje en Mozes Lipschits aanwezig is. De gepubliceerde Zutphense onderduikverhalen leveren voor hen geen aanknopingspunt op.
Foto's