Meijer Groen

Meijer Groen werd op 11 september 1915 geboren in Rotterdam als zoon van Leendert Groen en Marianne Zeelander. Hij had meerdere broers en zussen. Zijn zus Elizabeth kwam tijdens de Holocaust om het leven; zijn broers David en Nardus overleefden de oorlog.

Zijn ouders verhuisden met het gezin naar Amsterdam. Meijer werd toegelaten tot het Nederlands Israëlietisch Seminarium, waar hij voor rabbijn studeerde. Toen zijn studie niet naar verwachting verliep, stuurden zijn ouders hem op zeventienjarige leeftijd naar vrienden in Zutphen. Hij kwam daar terecht bij het slagersgezin van Jacob Dormits aan de Barlheze 99.

Toen de Duitse bezetter bepaalde dat Joden uit de provincie moesten vertrekken, dook Meijer onder. Op 12 april 1942 trouwde hij in Zutphen met Roosje Meijers, geboren op 18 oktober 1913 in Hengelo (Gelderland). Samen gingen zij naar Amsterdam, waar zij op verschillende adressen onderdoken. Volgens hun dochter Bettie kregen zij valse persoonsbewijzen van Daan Blom, die eveneens Joods was.

Op hun derde onderduikadres in Amsterdam werden Meijer en Roosje gearresteerd. Volgens de herinneringen van hun dochter werd er rond middernacht op de deur gebonsd en geroepen dat de deur geopend moest worden. Voor de deur stonden leden van de Sicherheitsdienst, Dries Riphagen en de eigenaresse van het onderduikadres. Het echtpaar werd meegenomen.

De arrestatie wordt in de familiegeschiedenis in verband gebracht met verraad. De beschikbare beschrijving maakt echter niet duidelijk wie de onderduiklocatie heeft bekendgemaakt of onder welke omstandigheden dat gebeurde. De aanwezigheid van de eigenaresse bij de arrestatie bewijst niet dat zij degene was die het echtpaar had verraden.

Na hun arrestatie werden Meijer en Roosje naar kamp Westerbork gebracht en vervolgens naar Theresienstadt gedeporteerd. Roosje bleek daar zwanger te zijn. Volgens de herinneringen van hun dochter dreigde zij daarom naar Auschwitz te worden doorgestuurd, maar een bevriende arts voorkwam dit. Beiden overleefden de oorlog.

Na de oorlog bleef Meijer in Zutphen wonen. Hij werd actief binnen de Joodse gemeenschap en was bestuurder van de Joodse gemeente. Daarnaast bekleedde hij functies binnen het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap en was hij voorzitter van het Interprovinciaal Opperrabbinaat. Hij bleef betrokken bij het Joodse gemeenschapsleven in Zutphen, ook in de periode waarin de gerestaureerde bovenverdieping van de synagoge aan de Dieserstraat in 1985 opnieuw in gebruik werd genomen voor bijzondere diensten.

In 1999 emigreerde Meijer naar Israël. Hij overleed op 3 oktober 2012 in Ra'anana, op 97-jarige leeftijd. In Zutphen is het pad naar het rituele badhuis op de Joodse begraafplaats naar hem genoemd: het Meijer Groenpad.

Bronnen

• Open Archieven, geboortegegevens van Meijer Groen.
• Digitaal Joods Monument, persoonsvermelding van Meijer Groen.
• Stichting Na de Oorlog, getuigenis van Bettie Groen over de onderduik en arrestatie van haar ouders.
• Jaap Riemens, Dat overleef ik wel. Meijer Groen, het bewogen leven van een Joodse Zutphenaar (2009).
• Digitale Collectie Kamp Westerbork, persoonsvermelding van Meijer Groen.
• Zutphense Archeologische Publicaties 74.