Sally de Winter
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Vermoord in kamp-
Sobibor,
Sally werd 14 jaar
Familie
Verwant: Jozef (Jo-Jopie) de Winter
Verhaal
Sally de Winter: Zutphen 26-3-1929, Sobibor 23-7-1943, gezin aan de Rozenhoflaan 22. Ik zoek de gezinsgegevens en het verdere verhaal uit.
Hier is de biografie.
Sally de Winter werd op 26 maart 1929 in Zutphen geboren, als zoon van Ferdinand de Winter (1894–1943) en Frederika Isadora (Frieda) Aptroot (1907–1943). Hij had een jongere broer, Jozef, die in de familie Jo of Jopie werd genoemd (Zutphen, 1932). Het gezin woonde aan de Rozenhoflaan 22, in de nieuwe wijk aan de oostkant van de stad, waar meer Joodse gezinnen waren komen wonen — zo woonde de familie Philips op nummer 26a.
Welp en buurjongen
Sally groeide op als een gewone Zutphense jongen van de jaren dertig. Op een bewaard gebleven foto van een verjaardagsfeestje op 26 september 1938 draagt hij zijn welpenpet; broertje Jopie poseert trots op de step die hij voor zijn verjaardag kreeg. Op dezelfde foto staan buurkinderen en leeftijdgenoten uit de Zutphense Joodse gemeenschap: Maurits Henri Philips in zijn tuinbroekje, Betty Temans, en Bram en Nico Krukziener. Sally, Jopie en Maurits zouden de Shoah niet overleven; de andere vier kinderen op de foto wel.
Sally was een van de jongste leden van de Joodse jeugdvereniging Libbie Bemizrach, die bijeenkomsten rond Joodse onderwerpen organiseerde en de leden voorbereidde op emigratie naar Palestina. Van de leden van deze vereniging zou uiteindelijk bijna niemand de oorlog overleven.
Vught, kindertransport, Sobibor
In de bezettingsjaren werd het gezin steeds verder in het nauw gedreven. In december 1941 verscheen het gezin nog in het Joodsche Weekblad. In 1943 werd Sally met zijn ouders en broer weggevoerd naar kamp Vught. Vanuit daar werd hij in juni 1943 met het zogenoemde kindertransport via Westerbork naar het oosten gedeporteerd. Op 23 juli 1943 kwam het transport aan in het vernietigingskamp Sobibor, waar de veertienjarige Sally direct na aankomst werd vermoord. Zijn ouders en broertje Jopie werden op dezelfde dag, 23 juli 1943, eveneens in Sobibor omgebracht. Het complete gezin werd in één keer uitgewist. Ook Ferdinands broer Emanuel de Winter (1889) kwam om, in 1944.
Bronnen
Standaardbronnen:
- Joods Monument — Jo de Winter (familie, foto); Ferdinand de Winter (ouders, broer Emanuel, gezin, adres, vermelding Joodsche Weekblad 5-12-1941, paspoortenregister Regionaal Archief Zutphen); adrespagina Rozenhoflaan 22; fotopagina "Sally en Jopie de Winter" (foto 26-9-1938, collectie Nationaal Monument Kamp Vught).
Aanvullende bronnen:
- Nog geen; het lidmaatschap van de jeugdvereniging en de route Vught–kindertransport–Sobibor zijn vooralsnog alleen gedocumenteerd op de interne lokale site (niet citeerbaar als bron) en vergen bevestiging uit projectbronnen.
Nog te onderzoeken
- De precieze deportatiedata van het gezin: wanneer zij van Zutphen naar Vught werden gevoerd en met welk kindertransport Sally in juni 1943 ging (Herinneringscentrum Westerbork / Joods Monument aanvullen; Oorlogsbronnen is gedurende dit onderzoek geblokkeerd door robotverificatie).
- Het Joodsche Weekblad van 5 december 1941 (Delpher) — wat de vermelding van het gezin inhield.
- Het lidmaatschap van Libbie Bemizrach bevestigen via het onderzoek van Menno Tamminga naar de 33 leden van deze Zutphense Joodse jeugdvereniging.
- Geboorteakte Sally de Winter (burgerlijke stand Zutphen 1929, Gelders Archief) en het huwelijksjaar van Ferdinand en Frieda Aptroot (Aptroot is een typisch Zutphens milieu, familiebanden wellicht via het doop-, trouw- en begraafregister na te gaan).
- Of voor de familie al Stolpersteine aan de Rozenhoflaan 22 liggen dan wel aangevraagd zijn.
- Het lot van oom Emanuel de Winter (1889–1944) nader uitwerken — vermoedelijk een aparte biografie waard.
Eén observatie voor het grotere project: op de foto van dat verjaardagsfeestje in 1938 staan drie Zutphense Joodse kinderen die omgebracht werden en vier die overleefden — Betty Temans en Bram en Nico Krukziener zijn wellicht kandidaten voor vervolgbiografieën, zeker nu de families Philips en Krukziener al in dit project voorkomen.
Foto's