Betje Leeraar

Betje Leeraar werd op 5 december 1909 in Zutphen geboren als dochter van Juda Leeraar en Mina Leeraar-Cohen. Zij groeide op aan de Groenmarkt, waar het gezin in april 1941 nog steeds woonde. Betje had vijf broers en twee zussen: Hartog, Salomon, Isaäc, Philip, Rebecca en Lena. (Joods Monument)

Betje bleef ongehuwd. In 1936 kreeg zij een kind. Zij stond het kind ter adoptie af aan de familie van Simon Plas. Het kind overleefde de oorlog. Deze informatie is afkomstig uit een aanvullende bijdrage bij haar persoonsdossier. Bij het Digitaal Joods Monument is bovendien een kaart uit de Arolsen Archives opgenomen waarop Betje wordt genoemd in verband met het ter adoptie aanbieden van haar kind. Dit is daarmee een bijzonder document in haar levensgeschiedenis. (Joods Monument)

In april 1941 woonde Betje aan de Groenmarkt 11a in Zutphen, samen met haar ouders en haar broers en zussen. Het was een groot gezin: Juda en Mina Leeraar woonden er met hun kinderen Hartog, Salomon, Isaäc, Philip en Betje. Haar zussen Rebecca en Lena waren inmiddels elders gevestigd. (Joods Monument)

De vervolging van het gezin Leeraar voltrok zich in verschillende fasen. Betjes vader Juda werd op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord en haar moeder Mina op 27 november 1942 eveneens in Auschwitz. Haar broer Hartog was al op 18 augustus 1942 in Auschwitz vermoord. Salomon werd op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord. Haar zus Rebecca werd op 21 mei 1943 in Sobibor vermoord. Ook haar broers Isaäc en Philip werden tijdens de oorlog vermoord; zij kwamen op 31 maart 1944 om in Midden-Europa. Haar zus Lena werd op 6 oktober 1944 in Auschwitz vermoord. (Joods Monument)

Betje zelf werd op 31 januari 1943 in Auschwitz vermoord. Zij was 33 jaar oud. (Joods Monument)

Daarmee werd Betje slechts enkele weken na de moord op haar vader en ongeveer twee maanden na de moord op haar moeder zelf slachtoffer van de Holocaust. Haar kind, dat zij in 1936 had afgestaan voor adoptie, overleefde de oorlog. Dat gegeven vormt een uitzonderlijk contrast met het lot van vrijwel haar gehele naaste familie.

Bronnen

• Digitaal Joods Monument, Betje Leeraar — voor geboorte- en overlijdensgegevens, ouders, broers en zussen, woonadres en het verhaal over haar kind. (Joods Monument)
• Arolsen Archives, kaart betreffende Betje Leeraar en het ter adoptie aanbieden van haar kind — opgenomen als afbeelding bij haar persoonsdossier. (Joods Monument)
• JewishGen, Zutphen Yizkor Book, p. 65 — voor de registratie van Betje Leeraar, geboren 5 december 1909 in Zutphen en overleden 31 januari 1943 in Auschwitz. (JewishGen)
• DutchJewry, In Memoriam — voor de registratie van Betje Leeraar: 5 december 1909, Zutphen – 31 januari 1943, Auschwitz. (dutchjewry.org)