Siegfried Israël Günzburger

Siegfried Israël Günzburger werd op 5 oktober 1885 geboren in Emmendingen in Baden-Württemberg, Duitsland. Hij was getrouwd met Karoline Günzburger-Hesz. Zij hadden twee kinderen: Irmgard en Werner Jonas.

Het gezin woonde in Landau in der Pfalz. Tot april 1939 woonden zij aan de Ludowicistraße 15. Siegfried handelde in ruwe tabak. In 1922 richtte hij hiervoor een handelsmaatschappij op, gevestigd aan de Ostbahnstraße 9 in Landau.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Siegfried luitenant in het Duitse leger. Na afloop van de oorlog werd hij onderscheiden met het IJzeren Kruis. Hij was lid van de Reichsbund jüdischer Frontsoldaten en vanaf oktober 1936 voorzitter van de plaatselijke afdeling in Landau. Deze afdeling werd in januari 1939 opgeheven.

In 1938 werd geprobeerd voor het gezin een mogelijkheid tot emigratie naar de Verenigde Staten te vinden. Een familielid van Karoline in Amerika was bereid borg te staan voor één familielid. Daarom vertrok hun zoon Werner in juni 1938, op zestienjarige leeftijd, naar de Verenigde Staten.

Na de Kristallnacht werd Siegfried op 11 november 1938 gearresteerd en naar Dachau gebracht. Na enkele weken werd hij vrijgelaten. Op 15 april 1939 vertrok hij met Karoline en hun dochter Irmgard uit Duitsland naar Nederland. Zij verbleven eerst in Rotterdam. Het was de bedoeling om van daaruit naar de Verenigde Staten te vertrekken.

Na het besluit dat Joodse vluchtelingen Rotterdam moesten verlaten, kwam het gezin via bemiddeling van het Comité voor Joodse Vluchtelingen naar Zutphen. Vanaf november 1940 woonden Siegfried, Karoline en Irmgard aan de Rembrandtstraat 6-8. Zij huurden daar twee gemeubileerde kamers met keuken. Het gezin ontving financiële steun van het Joodse Comité.

Ook in Zutphen bleef Siegfried zich bezighouden met de belangen van zijn gezin. In archiefstukken is correspondentie bewaard over een mogelijke plaatsing van Irmgard als leerlinge bij dameshoedenatelier Maison Annie in Rotterdam. Of zij daar daadwerkelijk heeft gewerkt, is niet bekend.

Begin oktober 1942 werd het gezin naar doorgangskamp Westerbork gebracht. Op 18 januari 1944 werden Siegfried, Karoline en Irmgard vanuit Westerbork naar Theresienstadt gedeporteerd. Vervolgens werden zij naar Auschwitz overgebracht.

Siegfried Israël Günzburger werd op 7 juli 1944 in Auschwitz vermoord. Hij was 58 jaar oud. Zijn vrouw Karoline en hun dochter Irmgard werden later naar concentratiekamp Stutthof overgebracht. Zij werden daar op 28 februari 1945 vermoord.

Hun zoon Werner overleefde de oorlog. Hij overleed op 18 maart 1996 in Largo, Florida, Verenigde Staten.

Bronnen

• Joodse bewoners in de Schilderswijk Zutphen – Een zoektocht naar verhalen, onderdeel Familie Günzburger – Rembrandtstraat 6-8, geschreven door Esther Bánki.
• De Zutphense Kehille in het bijzonder, overzicht van Joodse oorlogsslachtoffers.
• Siegfried Israël Günzburger, Stolpersteine Zutphen, voor persoonsgegevens, gezin, woonadres en het uitgebreide familieverhaal.
• Eine deutsche Katastrophe, 1933–1940 van Siegfried H. Lehnigh (2010), aangehaald in het familieverhaal, voor de oprichting van Siegfrieds handelsmaatschappij in 1922.
• Der Stern, „Freundschaft mit einem Feind”, nr. 12, jaargang 42, 16–22 maart 1989, aangehaald als bron voor onder meer de arrestatie van Siegfried na de Kristallnacht en de latere levensloop van Werner.
• Archief van de Stichting Duitse oorlogskinderen in Nederland (Dokin), geraadpleegd 18 maart 2021, aangehaald voor correspondentie over het verblijf van de familie in Rotterdam en de mogelijke opleiding van Irmgard.
• Archief Joodse Gemeente Zutphen, Erfgoedcentrum Zutphen, aangehaald voor de huur van de woning aan de Rembrandtstraat en de financiële steun.
• Documenten van de Arolsen Archives, aangehaald voor de gegevens over de deportatie en het overlijden.
• JewishGen, Yizkor Book – Zutphen, geraadpleegd als externe online bron voor de geboorte-, woon- en overlijdensgegevens van Siegfried, Karoline en Irmgard. JewishGen – Zutphen Yizkor Book
• Dehäm Magazin / Wochenblatt-Reporter, „Stolpersteine erinnern an Opfer des Nazi-Terrors – Wider das Vergessen”, 31 maart 2022. Deze externe online bron is geraadpleegd als aanvullende bevestiging van de levensloop die op de Stolpersteine in Landau staat vermeld. Wochenblatt-Reporter – Wider das Vergessen